Op grond van de wet kan de rechter op verzoek van een contractspartij een overeenkomst wijzigen of (gedeeltelijk) ontbinden, indien:
- Er sprake is van onvoorziene omstandigheden
- Waardoor de wederpartij de ongewijzigde voortzetting van de overeenkomst niet mag verwachten
- De onvoorziene omstandigheden niet voor rekening komen van de contractspartij die zich op de onvoorziene omstandigheden beroept.[1]
- Onder andere de coronapandemie en extreem hoge gasprijzen zijn eerder aangemerkt als mogelijke onvoorziene omstandigheden.
Valt de oorlog in Oekraïne onder onvoorziene omstandigheden?
De Rechtbank Amsterdam heeft eind 2024 een uitspraak gedaan in een zaak waarin de gedaagde een beroep deed op onvoorziene omstandigheden vanwege de oorlog in Oekraïne.
Eiseres en gedaagde (logistieke bedrijven) hebben een standard warehouse contract gesloten waarin een volumegarantie is overeengekomen. Gedaagde is verplicht eiseres te betalen voor volumetekorten. Nadat gedaagde de facturen van eiseres niet betaalt, vordert eiseres betaling via de rechter. Gedaagde doet een beroep op onvoorziene omstandigheden, omdat het luchtverkeer vanuit China veel duurder was geworden en sterk was afgenomen door de oorlog tussen Rusland en Oekraïne.
De rechtbank overweegt dat de oorlog in Oekraïne een onvoorziene omstandigheid is waarmee partijen ten tijde van het sluiten van de overeenkomst geen rekening hebben gehouden. Verder oordeelt de rechtbank dat de marge op de door gedaagde ingevoerde goederen heel gering is en zij het moet hebben van grote volumes. Een geringe stijging van de vrachtprijzen zal voor gedaagde dan ook grote gevolgen hebben. Onder de gegeven omstandigheden mocht eiseres naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid geen ongewijzigde instandhouding van de overeenkomst verwachten.
In dit geval werd de oorlog in Oekraïne aangemerkt als onvoorziene omstandigheid. In eerdere uitspraken is wisselend geoordeeld over de vraag of de oorlog in Oekraïne valt aan te merken als onvoorziene omstandigheid. De beoordeling of er sprake is van een onvoorziene omstandigheid zal dus steeds afhankelijk zijn van de omstandigheden van het specifieke geval.
Heb je vragen over informatieplichten of andere vragen over ondernemingsrecht? Neem dan contact op met mij of een van de andere collega’s van de sectie Ondernemingsrecht.
[1] Artikel 6:258 BW
Waar kunnen we jou mee helpen?
Heb je vragen of hebben we je al overtuigd? Neem vrijblijvend contact met ons op.