De Eredivisie en de Keukenkampioendivisie zijn weer van start gegaan. Alle betaald voetbalclubs zijn vol goede moed aan het nieuwe seizoen begonnen. Een ding is zeker: het is een kwestie van tijd voordat de eerste witte zakdoekjes op de tribunes te zien zullen zijn en dat om het vertrek van een trainer wordt geschreeuwd. Het is een ‘oude voetbalwet’: draait het elftal niet en blijven de punten uit, dan is de trainer de ‘kop van jut’ en moet hij het veld ruimen.
Wat heeft dat te maken met het ontslag van een statutair bestuurder, denk je wellicht. Nou, in ‘het bedrijfsleven’ gebeurt regelmatig hetzelfde. De resultaten van de onderneming blijven achter, aandeelhouders zijn het niet eens met de koers (de ‘tactiek’) van de bestuurder of er is simpelweg geen ‘chemie’ meer. Vaak lijkt ontslag van de bestuurder dan de logische stap. ‘Er moest iets veranderen, we moesten een ‘schokeffect’ creëren’ is wat voetbalbestuurders vaak zeggen na het ontslag van de trainer. Maar hoe werkt het ontslag van de statutair bestuurder? En wat als die bestuurder het er niet mee eens is?
De statutair bestuurder
Een statutair bestuurder is niet zomaar een werknemer. De bestuurder is benoemd door de algemene vergadering van aandeelhouders (AVA) en staat officieel als bestuurder ingeschreven bij de Kamer van Koophandel. Een statutair bestuurder is vaak tegelijkertijd ook werknemer. Die ‘dubbele pet’ zorgt voor een bijzondere positie bij ontslag.
Ontslag in twee stappen
Het ontslag van een statutair bestuurder kent twee kanten:
- Het vennootschapsrechtelijke ontslag: de AVA kan te allen tijde besluiten om de bestuurder als statutair bestuurder te ontslaan. Hiervoor is geen toestemming van het UWV of de kantonrechter nodig. Er dient een aandeelhoudersvergadering te worden belegd waarbij het ontslag van de bestuurder op de agenda staat. De bestuurder wordt voor deze vergadering uitgenodigd en kan zich daar ‘verdedigen’ tegen het mogelijke ontslag.
- Het arbeidsrechtelijke ontslag: het vennootschapsrechtelijke ontslag betekent doorgaans ook het einde van de arbeidsovereenkomst. Dat heeft de Hoge Raad in 2005 uitgemaakt in de ’15 april arresten’. Met andere woorden: als een bestuurder wordt ontslagen door de AVA, eindigt in beginsel ook de arbeidsovereenkomst.
Heeft de bestuurder dan nergens recht op?
Jawel. Een statutair bestuurder kan wél rechten ontlenen aan het arbeidsrecht, zolang hij ook werknemer is. Zo kan er sprake zijn van:
- Opzegtermijn: Als er een arbeidsovereenkomst is, moet bij beëindiging de opzegtermijn in acht worden genomen, tenzij er sprake is van ontslag op staande voet.
- Transitievergoeding: Ook een statutair bestuurder heeft in beginsel recht op de transitievergoeding.
- Aanvullende vergoedingen: In de arbeidsovereenkomst kunnen afspraken zijn gemaakt over extra vergoedingen.
Wat kan een bestuurder doen tegen het ontslag?
Hoewel het ontslagbesluit van de AVA direct werkt, betekent dat niet dat een bestuurder rechteloos is. Er zijn verschillende stappen mogelijk:
- Aanvechten rechtsgeldigheid ontslag: Een bestuurder kan het ontslag aanvechten als de ontslagprocedure niet correct is gevolgd, bijvoorbeeld als de besluitvorming van de AVA niet volgens de statuten of wet heeft plaatsgevonden.
- Transitievergoeding: Een bestuurder kan aanspraak maken op de transitievergoeding, net als andere werknemers, mits uiteraard aan de wettelijke voorwaarden is voldaan.
- Billijke vergoeding: Indien het ontslag onterecht is (geen redelijke grond of ernstig verwijtbaar handelen van de werkgever), kan een bestuurder een billijke vergoeding vorderen, bovenop de transitievergoeding.
- Onregelmatige opzegging: Is de arbeidsovereenkomst opgezegd zonder de opzegtermijn in acht te nemen? Dan kan de bestuurder vergoeding eisen wegens onregelmatige opzegging.
- Geen herstel van de arbeidsovereenkomst: Anders dan een ‘gewone werknemer’ kan een bestuurder geen herstel van de arbeidsovereenkomst vorderen bij de rechter.
Tot slot:
Een voetbaltrainer of een statutair bestuurder kan van de ene op de andere dag ‘buitenspel staan’. Het ontslag van een statutair bestuurder lijkt misschien een simpele beslissing, maar heeft vaak meer juridische gevolgen dan gedacht. Het is dus erg belangrijk om de spelregels goed te volgen.
Heb je als aandeelhouder, bestuurder of adviseur met zo’n situatie te maken? Neem dan gerust contact op met mij of met een van mijn collega’s van de sectie arbeidsrecht.
Waar kunnen we jou mee helpen?
Heb je vragen of hebben we je al overtuigd? Neem vrijblijvend contact met ons op.
