Contracten en
overeenkomsten

Aandeelhoudersovereenkomst

Liever zaken doen op basis van duidelijke afspraken? Zorg dan voor een aandeelhoudersovereenkomst.

In de wet en de statuten zijn de verhoudingen tussen de aandeelhouders, de vennootschap en het bestuur slechts op hoofdlijnen geregeld. In de aandeelhoudersovereenkomst kunnen die hoofdregels worden aangevuld. In bepaalde gevallen kan er zelfs worden afgeweken van die wettelijke hoofdregels. Zo kunnen er afwijkende of aanvullende afspraken worden gemaakt over allerlei onderwerpen zoals:

• De stemverhoudingen tussen de aandeelhouders;
• bepaalde besluiten waarvoor het bestuur toestemming nodig heeft van de aandeelhouders;
• de afspraken die gelden indien aandeelhouders besluiten de samenwerking te staken;
• een relatie- en/of concurrentiebeding;
• de geheimhouding die geldt tussen aandeelhouders en/of bestuurders.

In de praktijk wordt deze overeenkomst vaak vergeten, waardoor voornoemde onderwerpen niet goed geregeld zijn. Ondernemers en/of investeerders zijn enthousiast over hun nieuwe samenwerking en richten zich op het ondernemen. Als er later een verschil van mening ontstaat of zelfs een situatie ontstaat waarin partijen niet langer met elkaar door willen, bieden de wet en de statuten in de meeste gevallen geen duidelijke oplossing. Partijen zijn dan vaak overgeleverd aan langslepende en dure juridische procedures. Dat wil je voorkomen.

Exit-bepalingen

In geval van ruzie zonder problemen uit elkaar? Met een goede exit bepaling is dat geen probleem.

Ingeval van ruzie tussen de aandeelhouders kent de wet formeel slechts de geschillenregeling, die is opgedeeld in een uittreed- en een uitstootregeling. In beide gevallen geldt een hoge juridische drempel die genomen dient te worden. Zodra die drempel is genomen, dient te waarde van de aandelen nog eens te worden vastgesteld te worden.

Met een exit-bepaling in de aandeelhoudersovereenkomst kunnen partijen bij aanvang van hun samenwerking afspraken maken over de wijze waarop zij met elkaar omgaan ingeval van ruzie. Partijen kunnen afspraken maken over verschillende onderwerpen zoals:

• de wijze van waardebepaling van de aandelen;
• welke procedure partijen doorlopen als zij het niet eens worden over de waardebepaling;
• hoe wordt omgegaan met zogenoemde ‘bad leavers’;
• tag along en/of drag along situaties.

Met een goede exit-bepaling kan een uitgebreide en lastige juridische procedure worden voorkomen.

Managementovereenkomst

Serieus over de relatie met de bestuurder van de onderneming? Stel dan een managementovereenkomst op!

In een managementovereenkomst kunnen partijen vastleggen wie bestuurder van de onderneming is. Een managementovereenkomst verschilt van een arbeidsovereenkomst, omdat een gezagsverhouding in de managementovereenkomst ontbreekt.

In de managementovereenkomst dient niet te worden bepaald hoe de bestuurder zijn taak moet invullen. Het staat de bestuurder in zekere zin vrij om zijn taak naar eigen inzicht te vervullen.

Lijkt een managementovereenkomst te veel op een arbeidsovereenkomst, dan kan dat risico’s met zich brengen.

Vennootschaps-/maatschapsovereenkomst

Liever zaken doen op basis van duidelijke afspraken? Zorg dan voor een vennootschapscontract/maatschapsovereenkomst.

Een maatschap en een vennootschap onder firma zijn in beginsel contractuele samenwerkingen. Het is niet vereist de afspraken omtrent deze samenwerking schriftelijk vast te leggen. De wet biedt voor deze rechtsvormen echter zeer weinig aanknopingspunten over de wijze waarop maten en/of vennoten met elkaar dienen om te gaan. Bovendien is het beetje wetgeving dat er is, sterk verouderd.

Voor de vennootschap onder firma is bijvoorbeeld in de wet opgenomen dat indien een van de vennoten de samenwerking opzegt, dit direct leidt tot ontbinding van de vennootschap.

Zaken vooraf goed vastleggen en zaken doen op basis van duidelijke afspraken? Neem dan contact op!

Algemene voorwaarden

Een set voorwaarden die op iedere overeenkomst van toepassing zijn: de algemene voorwaarden.

Algemene voorwaarden zijn voorwaarden die onderdeel kunnen uitmaken van iedere overeenkomst die je sluit. Het gebruik ervan is niet verplicht, maar wel handig als de randvoorwaarden bij het aangaan van overeenkomsten steeds nagenoeg hetzelfde zijn.

In de algemene voorwaarden kun je bijvoorbeeld de volgende zaken opnemen:

• de toepasselijkheid ervan;
• binnen welke termijn betaalt dient te worden;
• hoe facturatie plaatsvindt;
• de voorwaarden waaronder wordt geleverd;
• wat te doen bij ‘overmacht’;
• hoe wordt omgegaan met aansprakelijkheden en/of klachten;
• welk recht van toepassing is;
• welke rechter bevoegd is in geval van een geschil.

Voorwaarden die in feite de kern van de overeenkomst aangeven, kunnen niet worden opgenomen in de algemene voorwaarden. Die voorwaarden dienen opgenomen te worden in de overeenkomst zelf. Hierbij moet je denken aan zaken die de kern van de prestatie aangeven (bijv. wat wordt er geleverd, wanneer en tegen welke prijs).

Bij het opstellen van algemene voorwaarden is juridische bijstand gewenst. Vooral als het gaat om het juist formuleren van bepalingen. Voorkomen dient te worden dat een aansprakelijkheidsbepaling verkeert is geformuleerd als gevolg waarvan deze niet van toepassing is. Daarnaast mogen er ook geen zogenoemde ‘onredelijk bezwarende bepalingen’ worden opgenomen in de algemene voorwaarden, mocht je zaken doen met consumenten of kleine ondernemingen.

Wil je dat jouw algemene voorwaarden van toepassing zijn op de overeenkomsten die je sluit, dan moet je jouw contractspartij in de gelegenheid stellen om van jouw algemene voorwaarden kennis te laten nemen. Daarnaast moet je voor het aangaan van de overeenkomst duidelijk kenbaar maken dat jij jouw algemene voorwaarden van toepassing wil laten zijn op de overeenkomst. Jouw contractpartij moet de toepasselijkheid van jouw algemene voorwaarden hebben aanvaard.

Mocht het onduidelijk blijven welke voorwaarden tussen partijen van toepassing zijn verklaard, of mocht blijken dat de voorwaarden niet correct aan de wederpartij ter beschikking zijn gesteld, dan kan deze partij de rechter achteraf verzoeken de algemene voorwaarden, of een specifieke bepaling uit deze voorwaarden, te vernietigen. Een vernietiging zet de algemene voorwaarden of de specifieke bepaling buitenspel.

Overeenkomst van opdracht

De overeenkomst van opdracht is een voorbeeld van een overeenkomst die in de wet staat gedefinieerd. In een aantal wetsartikelen beschrijft de wet de rechtsverhouding tussen de opdrachtgever en de opdrachtnemer en biedt de wet aanknopingspunten voor de wijze waarop partijen met elkaar dienen om te gaan.

In sommige gevallen kunnen partijen van die aanknopingspunten afwijken als zij dat willen, maar dan dienen zij dat wel schriftelijk vast te leggen. Doen zij dat niet, zijn partijen gebonden aan de wettelijke aanknopingspunten.

Indien partijen samenwerken en daarover niets schriftelijk vastleggen, kan dit logischerwijs voor verrassingen zorgen. Maar ook als partijen hun samenwerking wel schriftelijk vastleggen, kan dat nog steeds leiden tot verrassingen. Geregeld komt het voor dat partijen zich niet bewust zijn van het feit dat zij met elkaar een overeenkomst van opdracht aangaan. De wet voorziet daarin niet. Ook als partijen zich niet bewust zijn van het feit dat zij met elkaar een overeenkomst van opdracht sluiten, geldt dat zij automatisch gebonden zijn aan de toepasselijke wetsartikelen.

Indien de opdrachtgever een consument is, bepaalt de wet dat deze de overeenkomst te allen tijde kan opzeggen. In de samenwerking meerdere opdrachtgevers kent, geeft de wet als uitgangspunt dat beide opdrachtgevers naast elkaar hoofdelijk aansprakelijk zijn jegens de opdrachtnemer. Ook de keerzijde geldt als wettelijk uitgangspunt. Indien er meerdere opdrachtnemers zijn, zijn alle opdrachtnemers jegens de opdrachtgever gehouden tot een correcte nakoming. Indien de opdracht wordt verstrekt aan een specifiek persoon die werkzaam is bij de formele opdrachtnemer, zijn zowel deze persoon (in privé) als de formele opdrachtnemer (de werkgever) hoofdelijk aansprakelijk jegens de opdrachtgever.

Agentuur

De agentuurovereenkomst is een voorbeeld van een overeenkomst die in de wet staat gedefinieerd. In een aantal wetsartikelen beschrijft de wet de rechtsverhouding tussen de principaal en de agent. De wet biedt uitgangspunten voor de wijze waarop partijen met elkaar dienen om te gaan.

Voor een aantal van deze wetsartikelen geldt dat daarvan niet kan worden afgeweken of dat daarvan niet ten nadele van de agent kan worden afgeweken. Die artikelen zijn van zogenoemd dwingend recht. Voor de overige wetsartikelen geldt dat partijen daarvan kunnen afwijken als zij dat willen, maar dan dienen zij dat wel schriftelijk vast te leggen. Doen zij dat niet, zijn partijen alsnog gebonden aan de wettelijke uitgangspunten.

Indien partijen samenwerken en daarover niets schriftelijk vastleggen, kan dit logischerwijs voor verrassingen zorgen. Maar ook als partijen hun samenwerking wel schriftelijk vastleggen, kan dat nog steeds leiden tot verrassingen. Geregeld komt het voor dat partijen zich niet bewust zijn van het feit dat zij met elkaar een agentuurovereenkomst aangaan of dat zij toch proberen af te wijken van dwingend rechtelijke wetsartikelen. Als dan achteraf blijkt dat partijen toch automatisch gebonden zijn aan de toepasselijke wetsartikelen, kan dat voor vervelende situaties zorgen.

Een belangrijke wettelijke regeling is de klantenvergoeding aan de agent bij het beëindigen van de agentuurovereenkomst. Dit is een voorbeeld van een artikel waarvan niet ten nadele van de agent kan worden afgeweken. Zelfs indien partijen bij aanvang van hun relatie hebben afgesproken dat de agent geen aanspraak zal maken op een dergelijke vergoeding, kan de agent zich later bedenken en alsnog rechtsgeldig aanspraak maken op die vergoeding.

Van een deel van de wettelijke uitgangspunten kan worden afgeweken en andere dwingend rechtelijke wetsartikelen kunnen worden afgezwakt. Die afspraken dienen dan wel op een correcte wijze te zijn vastgelegd.

Zaken vooraf goed vastleggen en zaken doen op basis van duidelijke afspraken?

Franchise

Op basis van franchising samenwerken? Hoe werkt dat?

Bij franchising is sprake van een samenwerking tussen een ondernemer (de franchisenemer) enerzijds en een organisatie (de franchisegever) anderzijds.

Bij deze vorm van samenwerken maakt de franchisenemer tegen betaling gebruik van een formule die door de franchisegever is ontwikkeld. De prijs die de franchisenemer voor de franchiseformule betaald verschilt van geval tot geval. Vaak bestaat de vergoeding uit verschillende componenten: een aanvangsvergoeding, een percentage van jouw omzet en een reclamebijdrage.

Voor de franchisenemer kan deze manier van samenwerken veel voordelen opleveren. De franchisenemer kan ‘gratis’ meeliften op de naamsbekendheid van de ontwikkelde formule alsmede op eventuele landelijke marketingcampagne en/of uitingen. De franchisegever kan op zijn beurt via deze manier van samenwerken zonder al te veel risico gemakkelijk uitbreiden.

Afhankelijk van de franchiseovereenkomst heeft een franchisenemer veel vrijheid in de manier waarop hij invulling geeft aan de franchiseformule. Soms is die vrijheid beperkter en kan de franchisenemer bijvoorbeeld niet zelf de indeling en/of uitstraling van zijn onderneming bepalen. Die beperktere onafhankelijkheid kan worden ervaren als een nadeel.

Voor een aantal van deze wetsartikelen geldt dat daarvan niet kan worden afgeweken of dat daarvan niet ten nadele van de agent kan worden afgeweken. Die artikelen zijn van zogenoemd dwingend recht. Voor de overige wetsartikelen geldt dat partijen daarvan kunnen afwijken als zij dat willen, maar dan dienen zij dat wel schriftelijk vast te leggen. Doen zij dat niet, zijn partijen alsnog gebonden aan de wettelijke uitgangspunten.

Geheimhoudingsovereenkomst

Vertrouwen is goed, controle is beter. Stel daarom een geheimhoudingsovereenkomst op!

Binnen samenwerkingen kunnen zich situaties voordoen waarbij vertrouwelijke informatie wordt gedeeld. Vertrouwelijke informatie kan ook worden gedeeld tijdens de onderhandelingen die plaatsvinden alvorens een samenwerking wordt aangegaan of een overname wordt gedaan.

In al die gevallen kan het van belang zijn om te zorgen dat de vertrouwelijke informatie ook echt vertrouwelijk blijft. De vertrouwelijkheid kan worden geborgd in een geheimhoudingsovereenkomst, ook wel geheimhoudingsbeding of non-disclosure agreement (NDA) genoemd.

In de geheimhoudingsovereenkomst kunnen partijen afspraken maken over bijvoorbeeld:

• welke informatie als vertrouwelijk moet worden aangemerkt;
• hoe de vertrouwelijke informatie mag worden gebruikt;
• voor welke periode de informatie vertrouwelijk is;
• wat de sanctie is als de geheimhoudingsovereenkomst wordt geschonden.

Een verkeerd opgestelde geheimhoudingsovereenkomst, ook wel

geheimhoudingsbeding of non-disclosure agreement (NDA) kan leiden tot problemen.

Zaken vooraf goed vastleggen en zaken doen op basis van duidelijke afspraken?

Borgtocht

De borgtocht is een voorbeeld van een overeenkomst die in de wet staat gedefinieerd. In een aantal wetsartikelen beschrijft de wet de rechtsverhouding tussen de schuldenaar en de borg. De wet biedt uitgangspunten voor de wijze waarop partijen met elkaar dienen om te gaan.

Kenmerkend voor de borgtocht is dat een partij, de borg, zich jegens de andere partij, de schuldenaar, verplicht tot terugbetaling van diens schuld van een derde, de schuldeiser.

De wet maakt vervolgens een onderscheid tussen de zakelijke borgtocht en de persoonlijke borgtocht. Is voldaan aan de vereisten voor een persoonlijke borgtocht, stelt de wet een aantal extra eisen. In die gevallen moet de borgtocht bijvoorbeeld het maximumbedrag vermelden waarvoor borg wordt gestaan. Tevens dient sprake te zijn van een schriftelijke borgtocht, die door de borg is ondertekend. Bovendien dient de echtgenoot van de borg toestemming te verlenen voor het aangaan van de borgtocht. Is niet voldaan aan die vereisten kan dat gevolgen hebben voor de geldigheid van de borgtocht.